پرونده های برگزیده
انتخاب زبان
  • Azərbaycani
  • English
  • Türkçe
  • فارسی

التنبیه و الاشراف


کتاب التنبیه و الاشراف اثر «علی بن حسین مسعودی» مورخ و جغرافیدان بزرگ دنیای اسلام است. مسعودی در حدود سال 283 هجری (896 میلادی) در بغداد دیده به جهان گشود و در سال 346 هجری (957 میلادی) در سفری که به مصر داشت در شهر فصطاط درگذشت. وی به غیر از آندلس (اسپانیا) و نواحی غرب آفریقا تمام دیگر سرزمین‌های اسلامی را سیاحت کرده و در مورد این سفرها در مروج الذهب چنین می‌نویسد:
«اگر در باب تالیف این کتاب‌ها  تقصیری رفته، یا غفلتی شده، پوزش می‌خواهم که خاطر ما به سفر و بادیه پیمایی به دریا و خشکی مشغول بود تا بدایع ملل را به مشاهده و اختصاصات اقالیم را به معاینه توانیم دانست. چنانکه دیار سند و زنگ و صنف و چین و زابج را در نوردیدیم و شرق و غرب را پیمودیم. گاهی به اقصای خراسان و زمانی در قلب ارمنستان و آذربایجان و اران و بیلقان بودیم. روزگاری به عراق و زمانی به شام بودیم که سیر من در آفاق چون سیر خورشید در مراحل اشراق بود.»

مسعودی با بسیاری از فلاسفه، عرفا، شعرا، کاتبان و دانشمندان هم عصر خویش در سرتاسر سرزمین‌های اسلامی از چین تا شمال آفریقا دیدار و گفتگو کرده است که از جمله نامدارترین آن‌ها می‌توان به محمد بن جریر طبری (تاریخ نگار) و محمد بن زکریای رازی پزشک و فیلسوف ایرانی اشاره کرد.

مشاهده عینی سرزمین‌های توصیف شده، همصحبتی با دانشمندان و صاحبنظران و دقت عمل در ثبت وقایع و بیان مشاهدات سبب گشته تا آثار علی بن حسین مسعودی در زمره مهمترین و معتبرترین آثار دسته اول تاریخی-جغرافیایی قرار گیرد. اعتبار آثار مسعودی تا جایی است که دیگر تاریخ نگاران وی را «امام المورخین» و پژوهشگران غربی او را «هرودوت شرق» نامیده‌اند.

با توجه به اطلاعات موجود از علی بن حسین مسعودی می‌توان تخمین زد که وی در طول حیات خود در مجموع  چهل و دو اثر تالیف کرده است که امروزه به غیر از «مروج الذهب» و «التنبیه و الاشراف» هیچ یک از آن‌ها باقی نمانده است. کتاب التنبیه و الاشراف احتمالا آخرین اثر وی و اوج کار اوست.

در این کتاب اطلاعات کامل و جامعی در مورد ملل دنیای اسلام از جمله ایرانیان آورده شده و جزئیاتی از جغرافیای سرزمینی، زبان، خلق و خو و آداب و رسوم آنان بیان گردیده است.همچنین با تفکیک به وصف دوران خلفای راشدین و توصیف دوران حکومت خلفای اموی و عباسی پرداخته است.

 

شناسنامه کتاب

جلد کتاب - چاپ تهران - 1389خورشیدی


  نام کتاب: التنبیه و الاشراف
  نویسنده: ابوالحسن علی بن حسین مسعودی
  سال نگارش: حدود 346هجری قمری (قرن 10میلادی)
  زبان: عربی
  ترجمه به لاتین : -
  ترجمه به فارسی:  ابوالقاسم پاینده

 

دانلود نسخه کامل کتاب (به زبان عربی) (به زودی)
دانلود نسخه کامل کتاب (به زبان فارسی) (به زودی)

 




کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به مرکز مطالعات آذربایجان می باشد
    Copyright 2015 www.azerbaijanstudiescenter.org