پرونده های برگزیده
انتخاب زبان
  • Azərbaycani
  • English
  • Türkçe
  • فارسی

کتیبه مسجد دربند


شهر دربند امروزه در جنوب فدراسیون روسیه واقع شده و پس از مخاچ‌قلعه دومین شهر پر اهمیت جمهوری خودمختار داغستان محسوب می‌گردد. این شهر از دیرباز تحت حاکمیت سلسله‌های مختلف ایرانی بوده و در طول تاریخ از مهمترین نقاط مرزی ایران محسوب می‌شده است.
بر اساس یافته‌های تاریخی و باستان‌شناسی، شهر دربند از دوران هخامنشیان دژ دفاعی ایران در برابر متجاوزین بوده است. در دوران ساسانیان حصار معروفی برای مقابله با هجوم ترکان خزر در این شهر ساخته شد که به دیوار دربند یا حصار دربند معروف است. این دیوار دفاعی دستکم در طی 15 قرن گذشته همواره پابرجا بوده است. در قرون اسلامی نیز شهر دربند از شمالی‌ترین نقاط سرزمین ایران بوده و نخستین دژ دفاعی در برابر متجاوزان به حساب می‌آمد. به دلیل این جایگاه ویژه تاریخی و جغرافیایی، شهر دربند در اسناد و منابع تاریخی با عنوان «باب الابواب» به معنی «دروازه‌ی دروازه‌ها» نامیده شده است.

از جمله مهمترین آثار تاریخی دربند، مسجد اصلی این شهر است که بر دیواره شرقی آن کتیبه‌ای به زبان فارسی قرار دارد. قدمت این کتیبه به اوایل قرن 16میلادی (یا احتمالا اواخر قرن 15میلادی) همزمان با حکومت صفویان بازمی‌گردد. متن این کتیبه شعری در قالب 4 بیت است که به ترمیم و بازسازی مسجد به فرمان شاه عباس اشاره دارد.

 

 

       متن کتیبه مسجد دربند (غیر دقیق):

بفرمان شاهنشاه عباس / که صد سکندر او را هست چاکر
غلام درگهش اندر جهان چند / چنین شاهی که او را بر فلک سر
مجدد گشت تعمیر همین باب / باقبال شهنشاهی میسر
مجدد گشت تعمیر بنا / بنای ثانی سد سکندر

 

شناسنامه کتیبه

تصویری از کتیبه مسجد دربند


 نام: کتیبه مسجد دربند
 کشور:  فدراسیون روسیه
 شهر: دربند (مسجد اصلی شهر)
 زبان: فارسی
 
 قدمت: اوایل قرن 16 میلادی
 دوره: شاهنشاهی صفوی
 پادشاه:‌ شاه عباس
 موضوع: تعمیر بنای مسجد دربند

 




کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به مرکز مطالعات آذربایجان می باشد
    Copyright 2015 www.azerbaijanstudiescenter.org