پرونده های برگزیده
انتخاب زبان
  • Azərbaycani
  • English
  • Türkçe
  • فارسی

بانو باغبان اردبیلی


«بانو باغبان اردبیلی» عارف، صوفی و شاعر اهل اردبیل بود که در نیمه نخست قرن هشتم هجری و همزمان با دوران حیات شیخ صفی‌الدین اردبیلی در شهر اردبیل زندگی می‌کرد. وی به شغل باغبانی اشتغال داشت و از مریدان شیخ صفی‌الدین اردبیلی بود. از بانو باغبان اردبیلی یک دو بیتی به زبان پهلوی باقی مانده است. در مورد زندگی و آثار وی اطلاعات دقیقی در دست نیست و دانسته‌های ما در مورد باغبان اردبیلی به توضیحات کوتاه ابن بزاز اردبیلی در کتاب «صفوه الصفا» محدود است.
ابن بزاز اردبیلی از قول «خواجه آغا» نقل می‌کند که روزی بانو باغبان اردبیلی متوجه می‌شود که شیخ صفی‌الدین اردبیلی دیگر از او یاد نمی‌کند. به همین دلیل شعری به زبان پهلوی می‌سراید و آن شعر را به همراه مقداری تره و سبزی توسط پسرش به حضور شیخ صفی‌الدین می‌فرستد. شیخ صفی پس از خواندن شعر خطاب به پسر بانو باغبان اردبیلی می‌گوید به مادرت بگو من چگونه از او یاد کنم در حالی که او تره و سبزی را وزن نکرده می‌فروشد!

 

شناسنامه


 نام: بانو باغبان اردبیلی
 دوران حیات: قرن هشتم هجری
 محل تولد: اردبیل
 ملیت: ایرانی
 زمینه فعالیت: شعر-عرفان

 

 

در کتاب صفوه الصفا اثر ابن بزاز اردبیلی (تالیف در اواخر قرن هشتم هجری) در مورد بانو باغبان اردبیلی چنین آمده است:

خواجه آغا گوید که عورتی بود بانو نام طالبه‌ای کار کرده باغبانی کردی. روزی آتش شوقش زبانه کشید و در خاطرش افتاد که شیخ مرا یاد نمی‌آورد. زبان بگشاد و این فهلوی انشاد کرد. شعر:

دیر کین سر بسودای ته کیجی       دیر کین چش چو خونی اَسره ریجی
دیره سر باستانه اچ ته دارم       خود نواجی کو وربختی چو کیجی

پس از آن پسرش بیامد و پاره سبزی و تره جهت حوایج زاویه بیاورد. شیخ قدس سره باو فرمود با مادرت بگو که میخواهی که ما ترا یاد آریم تره و سبزی بی وزن میفروشی منت چون یاد آرم.

 


برگردان شعر پهلوی به فارسی :

دیرگاهی است که این سر با سودای تو گیج است / دیرگاهی است که این چشم اشک خونین می‌ریزد
دیرگاهی است که سر به آستانه تو دارم / خود نمی‌گویی که بدبخت چه کسی هستی

 

 


       منابع:

1- ابن بزاز اردبیلی، صفوه الصفا، تصحیح غلامرضا طباطبایی مجد، مصحح، 1373.
2- کسروی، احمد، آذری یا زبان باستان آذربایجان، تهران، هَزار، 1385.

 




کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به مرکز مطالعات آذربایجان می باشد
    Copyright 2015 www.azerbaijanstudiescenter.org